MEDYATİK BAKIŞ
Doğan SÜSLÜ
e-mail:medyatikbakis@hotmail.
Hatay’ın bereketli toprakları yüzyıllardır tarımın kalbidir. Bu coğrafyada yetişen ürünler bölge halkı haricinde Türkiye’nin dört bir yanını besleyecek zenginliğe sahiptir. Özellikle Arsuz, sahip olduğu mikro klima özellikleri sayesinde yılın büyük bölümünde üretim yapılabilen nadir bölgelerden biridir. Ancak bu üretim gücü, ne yazık ki aynı ölçüde güçlü bir pazarlama ve dağıtım altyapısıyla desteklenememektedir.
Bugün Arsuz’da yetişen maydanozdan naneye, taze soğandan marula, narenciyeden sera ürünlerine kadar pek çok ürün, çoğu zaman dolaylı yollarla piyasaya ulaşmaktadır. Üretici emeğini zamanında ve değerinde satamazken, tüketici de ürünü daha pahalıya almak zorunda kalmaktadır. Bu zincirdeki en büyük eksiklik ise mahallinde, modern bir toptancı meyve ve sebze halidir.
Tam da bu noktada sorumluluk, yerel yönetimlerin omuzlarındadır. HBB Başkanı Mehmet Öntürk, Arsuz Belediye Başkanı Sami Üstün el ele vermeli ve Hatay Büyükşehir Belediyesi (HBB) ve Arsuz Belediyesi, bölgenin gerçek ihtiyaçlarına odaklanan stratejik bir adım atmalıdır. Arsuz’a kazandırılacak bir Toptancı Sebze ve Meyve Hali, yalnızca bir ticaret alanı olmayacak aynı zamanda bölgesel kalkınmanın lokomotifi olacaktır.
*Soğuk hava depoları, kalite kontrol laboratuvarları
Böylesi bir yatırımda en kritik unsur lokasyondur. Halin, mutlaka otoyol bağlantılarına yakın bir noktada konumlandırılması gerekir. Bu sayede ürünler tarladan çıktıktan kısa süre sonra hale ulaşacak, buradan da hızlıca Türkiye’nin farklı şehirlerine sevk edilebilecektir. Lojistik maliyetlerin düşmesi, hem üreticinin kazancını artıracak hem de fiyat istikrarına katkı sağlayacaktır. Ayrıca modern bir hal yalnızca alım-satım yapılan bir alan olmamalıdır. Soğuk hava depoları, paketleme tesisleri, kalite kontrol laboratuvarları ve dijital satış altyapılarıyla donatılmış bir kompleks olarak tasarlanmalıdır.
Bu yaklaşım, Arsuz’u sadece yerel bir üretim merkezi olmaktan çıkarıp ulusal ölçekte bir tarım ticaret üssüne dönüştürebilir. Bugün Arsuz’daki üreticinin en büyük sorunlarından biri, ürününü doğrudan pazara ulaştıramamasıdır. Aracılar zinciri hem üreticinin kazancını azaltmakta hem de sistemde verimsizlik yaratmaktadır.
Oysa planlı bir hal sistemiyle üretici ürününü doğrudan pazara sunabilir, fiyatlar daha şeffaf hale gelir ve rekabet ortamı oluşur. Bu durum sadece çiftçiyi etkilemez. Nakliyeciden esnafa, işçiden ihracatçıya kadar geniş bir kesimi olumlu etkiler. Yeni istihdam alanları oluşur, bölgedeki ekonomik canlılık artar. Kısacası bir hal projesi, sadece tarımla sınırlı kalmaz, tüm yerel ekonomiyi ayağa kaldırır.
*İhracat firmalarının operasyon üssü
Arsuz’a kurulacak modern bir hal kompleksinin en stratejik etkilerinden biri de ihracat ayağında ortaya çıkacaktır. Bugün yaş meyve ve sebze ihracatında en kritik unsurlar; hız, kalite standardizasyonu ve soğuk zincirin kesintisiz işlemesidir. Eğer bu üç unsur bir bölgede güçlü şekilde kurulursa, ihracatçı firmalar o noktaya doğal olarak yönelir. Soğuk hava depoları, ürünlerin raf ömrünü uzatırken kalite kaybını minimize eder. Paketleme ve sınıflandırma tesisleri sayesinde ürünler uluslararası standartlara uygun hale getirilir. Kalite kontrol birimleri, ihracat için gerekli sertifikasyon süreçlerini hızlandırır. Tüm bu altyapının aynı kompleks içinde bulunması, ihracatçı firmalar için büyük bir maliyet ve zaman avantajı sağlar. İşte bu nedenle Arsuz’da kurulacak entegre bir hal; yalnızca yerel üreticinin ürününü satacağı bir alan olmaz aynı zamanda ihracat firmalarının operasyon merkezi haline gelebilir.
Özellikle İskenderun Limanı’na yakınlık, bu potansiyeli daha da güçlendiren bir faktördür. Ürünler tarladan hale, halden limana kısa sürede ulaştırılarak tazeliğini kaybetmeden uluslararası pazarlara sunulabilir. Böyle bir yapı, Arsuz’u sadece üretim yapan bir ilçe olmaktan çıkarıp, ihracatın organize edildiği bir merkez haline getirebilir. Bu da beraberinde yeni lojistik firmalarını, dış ticaret şirketlerini ve tarım teknolojisi yatırımlarını bölgeye gelmesi demektir. Yani bir hal projesi, zincirleme şekilde çok daha büyük bir ekonomik dönüşümün kapısını aralayabilir.
*Üretimi, değerle buluşturmak projesi
Hatay’ın yaşadığı büyük felaketin ardından yeniden yapılanma süreci devam ediyor. Bu süreçte atılacak adımlar sadece bugünü ilgilendirmemeli, geleceği de planlaması gerekir. Arsuz’a kazandırılacak bir toptancı hali, kısa vadede ekonomik hareketlilik sağlarken uzun vadede bölgenin sürdürülebilir kalkınmasına katkı sunacaktır. Tarım, Hatay’ın en güçlü damarlarından biridir. Bu damarı besleyecek doğru altyapı yatırımları yapılmadığı sürece potansiyel tam anlamıyla değerlendirilemez. Arsuz Toptancı Sebze ve Meyve Hali projesi, işte bu eksikliği giderecek en önemli adımlardan biri olabilir.
Hatay Büyükşehir Belediyesi ile Arsuz Belediyesi en yakın zamanda bir araya gelmeli, üniversiteler, ziraat odaları ve sektör temsilcileriyle birlikte, bu projeyi masaya yatırmalıdır. Ortak akılla hazırlanacak bir plan, Arsuz’u tarımda hak ettiği noktaya taşıyacaktır. Çünkü mesele sadece bir hal kurmak olmayacak ilaveten, üretimi, değerle buluşturmak projesi olacaktır. Arsuz bunu fazlasıyla hak ediyor. Daha fazla geç kalmamak gerekiyor…